Nog een paar opnamen op dezelfde plek, een dag later. Nu wel met een spiegelreflexcamera. De laatste opname ziet er in mijn ogen uit als een aquasculptuur, het lijkt op ijs. De volgende keer ga ik een reeks maken van opeenvolgende opnamen (bracketing). Eens kijken of dat iets oplevert.
Onder watersculpturen verstaat men blijkbaar iets anders: beelden die iets met water te maken hebben. Ze bevinden zich bijvoorbeeld in een tuin, in een park of op een plein.
Eigenlijk is deze hybride camera niet geschikt voor dit soort werk, te traag maar de Fuji is handig in gebruik. De man in de stoel zal zich ongetwijfeld hebben afgevraagd wat ik deed, maar hij bleef lekker zitten. Ook kwamen er kinderen langs, maar van hen kreeg ik evenmin iets te horen.
Deze opnamen heb ik vanavond gemaakt, het was bijna negen uur. De zon gaat onder. Op de foto is dat aan de rechterkant. Het licht dat op de onderkant van het waterbekken valt - er onstaat een mooi lichtbruin patina - is reflectie. En de oplichtende hemel in de ruiten van de woningen, eveneens aan de rechterkant, is spiegelbeeldig. Licht verrast me altijd weer, zeker als ik thuis ben (en achter m'n beeldscherm zit).
Ik heb veel kritiek gehoord op wat Jeffrey Croese, Sara Mattens, Bert Jacobs en Manuel Rui Fernandes hebben georganiseerd tijdens de laatste aflevering van de Open Atelier Route Zuidoost. Dit ad-hocteam heeft als een stel jonge honden een heel ander programma samengesteld dan doorgaans het geval is. Dat vind ik prijzenswaardig.
Gikkels, afkomstig uit de Bijlmer, trok wel publiek: niet overdonderend veel maar dat duurt niet vast lang meer. Gikkels is ironisch, bijtend, parodiërend, werelds, plat, lokaal, tegendraads en sentimenteel. Hij HIPHOPT. Ik ben benieuwd naar Het Gebed (dat komt binnenkort uit als cd). Zijn muziek heb ik niet alleen gezien - zie de foto's - maar ook gehoord. Zijn publiek was jong, jonger, jongst. Kijk maar.
Maar dat heeft toch niets met beeldende kunst te maken? O nee? Als iemand zo beeldend kan hiphoppen (ik weet niets van hiphop), dan vraag ik me af wie doof is. 
Handen in de lucht, Wie doet mee (refrein)
Nog een weekend en dan is Spinoza verleden tijd. Als je in de buurt van Kraaiennest woont of werkt, dan weet je wat ik bedoel. Thomas Hirschhorn heeft er veel werk van gemaakt, van zijn nederzetting aan de enige atletiekbaan die de Bijlmer rijk is. Een deel van de hekken zijn voor dit doel verwijderd. Het geheel oogt open. Zeker nu er veel kinderen op de baan aan het sporten zijn. Als ik aan het begin van de middag bij de nederzetting kom, is Hirschhorn in gesprek. Binnen zijn de computers bezet, op de werkbank zitten twee mannen met elkaar te kletsen, er zitten wat mensen op de plastic stoeltjes. Aan de minibar worden drankjes verkocht.
Het is het werk van een modern kunstenaar die meer wil dan alleen maar iets neerzetten, hij wil ook de buurt erbij betrekken. Het sociale element is erg belangrijk. Dat is ook de link die hij met Spinoza legt. Spinoza is niet alleen de man van het theoretiseren over God, hij schreef ook over emoties. Dat maakt de filosoof toegankelijk.
Nee, zegt Hirschhorn heel nadrukkelijk, ik wil geen schoolmeester zijn. Vandaar dat hij de nadruk op het sociale element legt. Hij weet dat religie hier leeft. En dat religie hier vooral een sociaal functie vervult.
Deze auto bestaat vooral uit wegwerpmateriaal en kreten. Slogans als je wilt. LOVE is er een van. Mogen we dit voertuig opvatten als een parodie op merchandising? Herhaling is het motto: overal zie je of het portret van Spinoza, zijn boeken of citaten uit zijn boeken. Ook de jaartallen 1622 - 1677 staan ergens te lezen. Waarom is Hirschhorn niet gewoon buurtwerker geworden, vraag ik me af. Omdat hij zich dan niet kan afzetten tegen grootheden als democratie, kapitalisme, macht en geld? Of omdat je als buurtwerker nagenoeg anoniem bent?
In het onderwijs gebeurt iets dergelijks. Kijk maar eens naar dit veilingkistje dat is gemaakt door leerlingen van De Dreef (School voor Praktijkonderwijs) in de Venserpolder (Amsterdam Zuidoost). Onder begeleiding van een kunstenaar uiteraard en dat was niet Hirschhorn. maar Simone Henken. Wat Hirschhorn in het groot doet, doen de leerlingen in het klein.
Zo zag het trappenhuis van Fernandes er vandaag uit. Van buiten op de stoep leidt een spoor van blauw pigment de bezoeker naar boven, naar zijn afgesloten atelier. De voetafdrukken zelf vormen zijn installatie die hij niet zonder ironie Verspreide Elevatie (Spreading Elevation) heeft genoemd.
Voeten overbruggen afstanden, meestal in meters of kilometers. De voeten van Fernandes overbruggen nu drie jaar. Zijn handen houden de kopie van een tekening vast, een al wat ouder concept.
Eendjes voeren zou slecht zijn voor de gezondheid van de eenden. De woerden zouden geil worden van het brood en dat zou tot gevolg hebben dat er meer verkrachtingen plaatsvinden in vijvers, sloten en plassen. Kortom: meer dan sexuele intimidatie op het water. 
Emily Kocken heeft er goed aan gedaan om deze bioloog uit te nodigen want haar werk gaat over dieren, over mensen en over voedsel (brood). Ze heeft een aantal broodpoppen gemaakt die ze hier en daar heeft neergezet. Ze bleef in de buurt, wachtend op reacties van mens en dier.
De broodpoppen zweven tussen hemel en aarde: ze zijn nooit levend geweest maar echt dood willen ze evenmin want er zijn schimmels ontstaan die inmiddels een eigen leven leiden.
Kocken heeft al eerder laten zien dat schimmels haar uitermate boeien, dat was tijdens Con-Fusion in blue major bis, de expositie die ze onlangs met Joep van der Bijl heeft georganiseerd. 
Dit is de eendenman: het boek en een portret van hem. De foto bovenaan dit stukje is een combinatie van twee opnamen: de bioloog staat in het midden, links staat Emily Kocken, rechts Josien Vogelaar (eveneens kunstenaar), de foto die ik er overheen heb gelegd is een opname van twee parende eidereenden (een van de dia's die werd vertoond).
De avond valt in de Bijlmer. Op de achtergrond is de flat Gooioord te zien. Kikkenstein ligt achter mij. De bomen zijn bedekt met het collectieve web van de spinselmot of stippelmot, het werk van duizenden rupsen. De treurwilgen lijken van zilver. Als je niet beter wist, zou je aan een project van de beeldenroute van Open Source kunnen denken. Maar de rupsen ontpoppen zich binnenkort tot vlinders. Dan is de metamorfose voltooid en het web is oud vuil. De motten vliegen uit, paren en gaan dood. Dat paren kan trouwens uren duren. En het vrouwtje paart met meerdere mannetjes om zo het rendement van de paring te verhogen. Berekenende vrouwtjes dus. Volgens Hans Dienske, medewerker van het Zoölogische Museum van de UvA (afdeling Entomologie), vallen ze onder het geslacht Yponomeuta.
De volgende dag neem ik nog een paar foto's: geen kunstenaar kan dit proces nabootsen. De kunstenaar legt het af tegen wat wij natuur noemen. Kunstenaars moeten zich behelpen en daarom leren ze allerlei technieken aan.
Een kunstenaar als Audubon (1785-1851) doodde zijn eigen modellen. Hij schoot ze af. En dat deed hij heel zorgvuldig want ze mochten niet echt beschadigd worden. Zijn oogmerk was heel paradoxaal: hij wilde ze vereeuwigen. Hij wilde schoonheid vangen en bewaren. Hij offerde een vogel op om zijn soort te als beeld te bestendigen. Vorig jaar was zijn werk in Teylers Museum in Haarlem te zien.
Tinkebel heeft nog niet zo lang geleden haar eigen kat gedood en van het bontje een tas gemaakt. De publiciteit hieromtrent heeft veel reacties opgeroepen. Het was natuurlijk bedoeld als provocatie en de reacties liegen er niet om.